Biraz da adalet konuşalım - Sezin Öney - 28 Haziran 2014

Mesele adalet olunca, konunun odağı da ne yazık ki Türkiye olamıyor.

Başka yerler, başka hayatlarda olan biten, biraz daha “adil”; Türkiye’deki hâllerle karşılaştırılınca.

Sessiz sedasız Tunus’ta geçen yıl bazı şeyler, bazı siyasi değişimler yaşandı.

Sessiz sedasız deyince, aslında bütün dünya ve özellikle Avrupa’da, geçen yıl Tunus çok konuşuldu da; tabii, Türkiye’nin ruhu duymadı.

Türkiye kamuoyu, her daim kendi sığ ama değişkenliğiyle oyalayan politik gündemine odaklı olduğundan, dünyada olup biten takip edilmiyor. Öyle olunca da, hak ve özgürlükler konusunda Türkiye’nin yaşadığı irtifa kaybını, “ilerleme” diye pazarlamak da kolay oluyor.

Kavramlar, Süreçler ve İlkeler

Biz anayasa ismini kullansak da Avrupa'da Almanya hariç genel anlamıyla constitution'un neyi simgelediğini "institution" yani "kurum" sözcüğü ile beraber daha iyi anlayabiliriz. Con+ Latincede "ile" "beraber" anlamı veren ön ek. O halde tekrar soralım: "Institution" kurum demek ise "Constitution" ne demek?

Venedik komisyonundan Minon'un hikmet incisi sözlerine tekrar kulak verelim: "historically, all successful constitutional processes were born from a passionate desire of the problem, not only to have a Constitution, but to be constituted." Yani, "Tarihsel olarak bütün anayasa yapım süreçleri, anayasaya sahip olma isteğinden değil, "bir arada yerleşme" (constituted) isteğinin tutkusuyla başarıya sahip olabilmiştir."

Buna göre siyasi ya da çıkar eğilimlerini ikiye ayırabiliriz:

1. Bir anayasaya sahip olmak isteyenler.
2. Bir arada yaşamayı, hukuk düzeninde hak ve özgürlüklerin belirlenip anlaşmaya varıldığı ortak bir zemine sahip olmayı isteyenler.